Home » Zaden » Zaden - Activiteiten » Bezwaren tegen voorstel EC voor EU zadenwetgeving

Bezwaren tegen voorstel EC voor EU zadenwetgeving

september 12, 2013

Brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor Economische zaken voorafgaand aan hun debat over de Europese voorstellen.

2013-rts-zakenbonen2_lhaaijerIn mei 2013 is de Europese Commissie met een voorstel gekomen voor de nieuwe Europese zadenwetgeving. Hier hadden ASEED en diverse andere organisaties die zich inzetten voor een duurzame landbouw toen ook al veel kritiek op. De plannen bevorderen de grote bedrijven, werpen obstakels op tegen een kleinschalige duurzame landbouw en is slecht voor de biodiversiteit in de landbouw. Maar de race is nog niet gelopen. Pas in april 2014 zal het Europees parlement over de voorgestelde regelgeving debatteren en mogelijk ook  besluiten. Daarnaast moet ook de Raad van Europa zijn goedkeuring geven en dit betekent dat ook de Nederlandse regering nog een standpunt in moet nemen. Komende week wordt het voorstel van de Europese Commissie besproken door de Vaste Tweede-kamercommissie voor Economische zaken (ja, daar vallen zaden en biodiversiteit in Nederland onder). ASEED, Cityplot en Bifurcated Carrots hebben de commissieleden nog even laten weten welke problemen ze met de plannen hebben:

_________________________________________________________

Amsterdam, 12 september 2013

Geachte Commissie en Kamerleden,

Op 18 september vergadert de Vaste Tweede-Kamercommissie voor Economische Zaken over de voorstellen voor Europese regelgeving betreffende de toelating van zaden en ander teeltmateriaal (PRM, Plant Reproductive Material).

In deze Europese voorstellen worden nieuwe obstakels opgeworpen, waardoor de resterende diversiteit van landbouwgewassen verder wordt ingeperkt, terwijl de machtige positie van de grote producenten van industriële zaden wordt versterkt.

Eerder dit jaar, in juni, naam de Tweede Kamer unaniem een voorstel aan waarin de Kamer aangaf niet akkoord te gaan met voorstellen die de agrodiversiteit kunnen belemmeren. (motie Ouwehand, 27 mei 2013) Maar de achteruitgang van deze diversiteit is precies waar huidige de Europese voorstellen toe leiden.

Nederland neemt als groot zadenproducerend land een belangrijke positie in en om die reden vragen wij u de Europese voorstellen zorgvuldig en kritisch te beoordelen. Het Europese voorstel is in de huidige vorm onacceptabel.

Niet alleen hier maar ook in andere Europese landen oefenen seed-savers, biologische boeren en andere partijen die zich inzetten voor agrodiversiteit druk uit op hun regering om niet akkoord te gaan met de Europese voorstellen. Wij onderschrijven de volgende eisen vanuit dit netwerk waaraan nieuwe wetgeving minimaal zou moeten voldoen om de oude, bijzondere en diverse landbouwgewassen te kunnen behouden voor de toekomst.

  • De regulering moet beperkt blijven tot de handel in teeltmateriaal voor commerciële exploitatie van boven een bepaalde drempelwaarde.
  • Uitwisseling van teeltmateriaal tussen boeren en tuinders moet volledig buiten regulering vallen.
    De verkoop van diverse en oude rassen moet ook worden uitgezonderd van regulering. Dit is zelfs belangrijker dan het toelaten van uitwisseling van teeltmateriaal tussen kleine partijen. Het moet geoorloofd zijn om de variëteiten te behouden door middel van commerciële exploitatie, ook op kleinschalige en lokale basis.
  • De registratie, inspectie en regulering van alle individuen en organisaties die bijzondere gewassen produceren of verkopen is buitenproportioneel en dit is niet in het belang voor de gezondheid van plant en mens. Ook het misbruik van intellectueel eigendomsrecht dient te worden voorkomen. Zolang er geen intellectueel eigendomsrecht rust op een variëteit en er geen biotechnologische teeltmethodes zijn gebruikt moet de registratie van alle variëteit met open bestuiving mogelijk, maar niet verplicht zijn.
  • Er moet volledige transparantie zijn in het labelen van de toegepaste teeltmethoden, inclusief hybridetechnieken, genetische manipulatie en methoden die verwant zijn aan genetische manipulatie.
  • Het grote aantal gedelegeerde handelingen (Delegated Acts) in deze regulering is onredelijk, en moet worden teruggebracht zodat  democratische controle op belangrijke onderdelen van de uitwerking en toepassing van deze wetgeving mogelijk is.
  • Het moet mogelijk blijven voor nationale regeringen om onafhankelijk actie te ondernemen als deze regelgeving leidt tot verdere marktconcentratie in de zadenindustrie, die wordt gedomineerd door een klein aantal zeer grote spelers.
  • Alle kwantitatieve en geografische beperkingen op divers en traditioneel teeltmateriaal moeten uit de regelgeving worden geschrapt.

De oorspronkelijke doelen van deze regelgeving moeten niet uit het oog worden verloren. Het ging om de voedselveiligheid en daarom was het ook DG SANCO die het voorstel van de Europese Commissie heeft geschreven. Een ander belangrijk doel van de Europese Unie is het beschermen van de biodiversiteit, ook in de landbouw. Het grootste deel van de wetgeving gaat hier echter niet over. Het uitwisselen en gebruiken van vrije of bijzondere zaden leveren geen gevaar op voor de voedselveiligheid en de regulering is vooral nadelig voor de agro-biodiversiteit. Het voorstel lijkt sterk gericht op het veiligstellen van de belangen van de grotere landbouwbedrijven ten kosten van de belangen van kleine bedrijven, boeren en (hobby-)tuinders. Wij zien niet in waarom de Europese Unie zich daarvoor zou moeten lenen.

De rassenlijsten voor landbouwgewassen zijn een gevaar voor de biodiversiteit, voor met de huidige industriële landbouw en een markt die wordt gedomineerd door een klein aantal grote bedrijven. Het is duur, lastig en soms onmogelijk variëteiten op de lijst te krijgen en te houden. Wat buiten de lijst valt dreigt te verdwijnen.
Registratie en testprocedures mogen niet in het nadeel werken van (genetisch gevarieerde) variëteiten. De DUS-criteria (Distinctiveness, Uniformity, Stability) zijn toepasbaar op industriële variëteiten, maar niet op robuuste, traditionele variëteiten, waarvan de genetische variatie binnen de populaties voorwaarde is voor het aanpassingsvermogen van het gewas. Planten die zijn opgewassen tegen wisselende (klimaat-) omstandigheden hebben een belangrijke functie in de duurzame landbouw van de toekomst die kan inspelen op klimaatsverandering. Het is vooral de biologische teelt die benadeeld wordt door de registratie en vereiste testen.

ASEED & Cityplot