Home » Seeds » Seeds - Background » Will European patents on plants and animals finaly be forbidden?

Will European patents on plants and animals finaly be forbidden?

February 22, 2017
Almost time for a party at the EPO?

[This text is only available in Dutch, but you can read the press release of No Patents on Seeds about this news: ‘EU unites against patents on plants and animals – Member States call for stricter prohibitions‘.] Goed nieuws uit Brussel:  In navolging van het standpunt van de Europese Commissie besloten de Europese Lidstaten op 20 februari 2017 unaniem dat producten van klassieke veredeling niet mogen worden gepatenteerd.

Afgelopen november concludeerde de Europese Commissie al dat de geldende Europese Biotechrichtlijn van (1998) verkeerd wordt geïnterpreteerd door het Europees Octrooibureau (EPO), dat in de afgelopen jaren circa 180 patenten op producten van klassieke veredeling verleende.
Het EPO besloot in reactie op de notitie van de Commissie de procedures rond een verdere duizend omstreden patentaanvragen op planten, dieren en biologische processen op te schorten.

De beslissing in Brussel is het resultaat van breed maatschappelijk verzet. Miljoenen handtekeningen zijn in de afgelopen jaren verzameld en honderden burgerorganisaties kwamen in opstand tegen de handelwijze van de EPO. “Dit is een enorm succes voor iedereen die in actie is gekomen tegen de monopolisering van zaden, landbouw en voedsel,” aldus Katherine Doland van Arche Noah uit Oostenrijk. “Nu moeten we er voor zorgen dat de regeringen de daad bij het woord voegen en dat alle mazen in het net worden gestopt zodat er geen enkel patent op conventionele veredeling meer kan worden afgegeven.”

Een goed voorbeeld van de mazen in de wet is het patent op gerst en bier dat het EPO verleende aan Carlsberg en Heineken. De patenten zijn gebaseerd op willekeurige mutaties in de gerst die de kwaliteit mogelijk verhogen. Technisch gezien zijn de toegepaste methoden niet nieuw of innovatief, en juist van oudsher bekend bij kwekers, boeren en tuinders. Het EPO beweert ondanks de nieuwe politieke ontwikkelingen dit soort patenten ook in de toekomst te zullen toekennen. Dat staat lijnrecht tegenover de positie van de Europese Commissie die verklaart dat patent alleen verleend mag worden als genen in het genoom worden ingebracht door middel van genetische manipulatie.

Patenten als die van Carlsberg en Heineken, bedrijven die tot de grootste brouwers ter wereld horen, kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Als deze brouwers van hun leveranciers verlangen dat er uitsluitend gepatenteerde gerst wordt gezaaid, kunnen ze geld verdienen aan zowel de verkoop van de zaden als van bier. Zo kunnen ze hun grip op de markt verder verstevigen, ten nadele van andere brouwers, boeren, veredelaars en consumenten.

“Deze patenten hebben niets te maken met innovatie, maar met misbruik van patentwetgeving en moeten verboden worden”, aldus Erling Frederiksen van Friends of the Earth Denmark. “Aangezien de bedrijven en de EPO niet van plan zijn de wet te volgen, is het nu aan de beleidsmakers om juridische duidelijkheid te creëren.”
De Nederlandse regering  was al langer tegen dit soort patenten en is blij: “Als veredelaars vrij kunnen beschikken over biologisch materiaal bevorderen we de innovatie in de sector, wat goed is voor de Nederlandse concurrentiekracht en uiteindelijk ook voor de voedselzekerheid in de wereld.” aldus staatssecretaris van Dam bij de NOS
Maaike Raaijmakers van Bionext stelt: “de komende maanden worden écht cruciaal. De EU lidstaten mogen nu niet achterover gaan leunen maar moeten met goede,  waterdichte juridische tekstvoorstellen komen en zorgen dat de verklarende notitie in strikt beleid wordt omgezet.“  Bionext(NL) voert al enkele jaren campagne tegen dit soort patenten en is heel blij met deze belangrijke stap. “..de Nederlandse overheid wekt de indruk dat het werk er nu opzit. Dit  terwijl de vertaalslag van de notitie naar een juridische tekst cruciaal is voor het effect.  Want reken maar dat de juristen van de grote zaadbedrijven nu hun pennen slijpen. Daarom gaan wij ook door met campagne voeren totdat natuurlijke eigenschappen van planten niet meer als een uitvinding geclaimd kunnen worden.”
Het EPO werkt aan suggesties voor mogelijke beleidsverandering en hoopt in juni tot een keuze te komen.

Het Amerikaanse patentrecht laat patenten op planten en dieren wel toe, en dit juridisch model wordt via het UPOV verdrag aan steeds meer landen opgelegd in ruil voor investeringen.

More about this: