Home » Zaden » Zaden - Materialen » Gentechvrij, patentvrij en gifvrij…

Gentechvrij, patentvrij en gifvrij…

maart 30, 2015

bordje-gentech-patent-en-gifvrij… zo werk jij toch ook bij je tuin?!

ASEED heeft een hele stapel bordjes gemaakt die in tuinen kunnen worden geplaatst. Het doel hiervan is om tuiniers die zelf bewust zonder genetische gemanipuleerde gewassen, zonder zaden waarop een patent rust en zonder pesticiden werken, de mogelijkheid te bieden dit ook als een statement uit te dragen. Er zijn steeds meer mensen die zelf, of in een groep, op een milieuvriendelijke manier een deel van hun eten willen verbouwen. Dit is een goede ontwikkeling! Maar om de nog steeds toenemende macht van grote landbouwbedrijven te breken en vervuiling en andere problemen die worden veroorzaakt door de industriële landbouw terug te dringen, zal er meer moeten gebeuren. Door mensen een actief statement te laten maken tegen bedrijven die wel in de weer blijven met GMOs, patenten en gif, hopen we hier aan bij te dragen. De vervuilende, uitputtende landbouw gaat niet samen met een duurzame voedselproductie die denkt aan klimaat, water, bodem en de mensen die het land bewerken. Als samenleving zullen we moeten kiezen. Er wij hebben al een keuze gemaakt!

Wat en hoe
De bordjes zijn gemaakt van 9 mm dik populieren-multiplex. Het hout heeft het FSC-keurmerk, al hebben we niet de illusie dat dit zoveel voorstelt. Voor het zeefdrukken hadden we echter exact gelijke en niet-kromme plankjes nodig en dit maakte het lastig met gevonden stukjes tweede-hands hout te werken.

Het zeefdrukken is gedaan met UV-bestendige inkt. Het hout is twee keer gebeitst met tuinhoutbeits met ecolabel. Dit is op waterbasis, maar vast niet vrij van wat vieze stoffen. We willen echter wel dat de bordjes een aantal jaar mee gaan. Je kunt zelf ook nog wel wat doen om de levensduur te verlengen. Misschien is het mogelijk het bordje droog (maar toch zichtbaar) op te hangen. Als er ’s winters toch bijna niemand langs je tuin komt zou je het ook tijdelijk naar binnen halen. Ook het regelmatig schoonmaken voorkomt natblijvend vuil en groeisel en verlengt zodoende de levensduur.

De tekening is gemaakt door Titom, een Brusselse tekenaar die veel politieke posters en flyers maakt. Een overzicht van zijn werk kun je vinden op http://titom.be.

Hoe je ook aan zo’n bordje komt…
Zolang de voorraad strekt kun jij ook zo’n bordje voor je tuin verkrijgen. Een voorwaarde is wel dat hij op een zichtbare plek komt te hangen. En de bordjes op zijn zullen we tijd proberen te vinden voor een tweede druk. Ze kosten €7,50 (of meer als steunprijs voor ASEED). Je kunt even langskomen bij ons kantoortje in Amsterdam of wachten tot je onze info-kraam ergens tegen het lijf loopt. Opsturen kan ook, maar dan komt er wel €2,90 porto bij. Stuur dan een email aan info@aseed.net.

Leg je gentechvrije, patentvrije en gifvrije tuin vast
foto-bordje-ongelakt-500hWe stellen het op prijs als je ons een mooie foto toestuurt van het bordje bij je eigen tuin, buurtmoestuin of boerderij. Met deze foto’s willen we laten zien dat de het verzet tegen deze vieze praktijken en grote bedrijven breed wordt gedragen. Op deze manier kunnen we, als je dit wilt, ook jouw tuinproject promoten.

Gentechvrij
Er is nog steeds onzekerheid over de veiligheid van het eten van genetisch gemanipuleerde gewassen. Maar een minstens zo belangrijk probleem is dat in de praktijk de toelating van GMOs samengaat met een teruggang van de biodiversiteit en een grotere afhankelijkheid van een klein aantal grote bedrijven. Een bedrijf dat een gentech-gewas heeft ontwikkeld en hier een patent op heeft verkregen, doet er alles aan het op zoveel mogelijk te verkopen en dus op zoveel mogelijk land te laten inzaaien. Dit gaat vaak gepaard met schimmige contracten die boeren afhankelijk maken van dit bedrijf. Daarbij moet het land zich vervolgens aanpassen aan het gewas, wat het gebruik van kunstmest in de hand werkt, in plaats van dat gewassen zich aanpassen aan de grond en andere specifieke lokale omstandigheden, wat juist voor diversiteit zorgt. Het meeste verbouwde type GMO is resistent gemaakt tegen één of meerdere soorten landbouwgif, wat er in de praktijk voor zorgt dat boeren meer gaan spuiten. Belangrijke gewassen waarbij genetisch gemanipuleerde variëteiten op dit moment voor veel problemen zorgen zijn soja, mais, koolzaad en katoen.

Voor veel problemen waar gentechnologie een oplossing voor zou bieden, bestaan ook gentechvrije oplossingen. Zo zijn er ook ‘gewone’ Phytophthora resistente aardappels ontwikkeld. Een gebrek aan vitamine A zou je kunnen oplossen door ‘Golden Rise’ te produceren, maar het kost minder om er voor te zorgen dat mensen een gevarieerd dieet hebben, en dan los je gelijk meer gezondheidsproblemen op. Gigantische velden met enkel Roundup-Ready gentech-soja of -mais kun je met grote machines met glyfosaat besproeien en zo alle andere gewassen doden. Je kunt ook zorgen voor een gevarieerdere landbouw, meer biodiversiteit, een gezondere, evenwichtigere bodem en onkruid eventueel machinaal verwijderen. Er zijn meer klimaatresistente gewassen, bijvoorbeeld bestand tegen droogte of een verzilte bodem, ontwikkeld met van klassieke veredeling dan door middel genetische manipulatie.

Voor de hobbytuinders zijn in Nederland gelukkig nog geen gentech-zaden op de markt. Wel heb je kans dat zaden besmet zijn. Bij gewassen waarvan wereldwijd massaal gentech-variëteiten worden geteeld, zoals bijvoorbeeld soja en koolzaad, gaat het hierbij schrikbarend hoge percentages. Er wordt veel GM-koolzaad geïmporteerd voor biobrandstof en dat wordt vaak teruggevonden in de berm langs wegen nadat het van een vrachtwagen is gewaaid. Lees verder.

Patentvrij
Als je een patent, of in goed Nederlands een octrooi, op iets hebt mag een ander het niet zomaar produceren, verkopen of verwerken. Voor een auto- of computeronderdeel kun je dat nog normaal vinden, maar bij levende organismen is dat een vreemde en verwerpelijke gang van zaken. Deze organismen zijn onderdeel van de natuur en vermeerderen en verspreiden zichzelf. Aan de huidige cultuurgewassen is duizenden jaren van landbouw, selectie en veredeling voorafgegaan. En nu willen bedrijven dit bezitten en iedere boer die hun ‘hun’ product gebruikt, of op wiens land dit wordt aangetroffen, laten betalen. Hier komt nog bij dat een steeds kleiner aantal bedrijven een steeds groter deel van de zadenmarkt in handen heeft. Hun macht over de voedselketen is al veel te groot en dit wordt met patenten alleen maar erger.

Hoewel het in theorie nog steeds niet is toegestaan, worden er de laatste jaren toch steeds meer patenten op organismen afgegeven. Hierbij wordt bijvoorbeeld een patent afgegeven op een selectiemethode of een eigenschap. In de praktijk komt dit echter op hetzelfde neer: anderen mogen deze plant niet zonder toestemming gebruiken. Het vrijhandelsverdrag TTIP tussen de EU en de VS dreigt de patentwetgeving in Europa nog verder te versoepelen.

Op het moment lopen er onder andere rechtszaken tegen een patent van Syngenta op rode paprika’s met een natuurlijke resistentie tegen witte vlieg en tegen een patent van Monsanto op een selectiemethode voor sojaplanten op klimatologische aanpassingen en op het gebruik van honderden DNA-combinaties uit de normale genetische diversiteit van sojaplanten. Maar ook sommige kleinere bedrijven hebben patenten. Een voorbeeld hiervan is het Nederlandse Koppert Cress dat een patent heeft op paarse radijskiemen. De Bolster besloot deze zaden niet meer te verkopen, maar je kunt deze ‘paarse tuinkers’ nog wel de meeste biowinkels vinden.

Een andere categorie zijn de genetisch gemanipuleerde gewassen. Voor deze ‘uitvindingen’ zijn van het begin af aan patenten aangevraagd en toegekend.

In Nederland werd al vele decennia met het kwekersrecht gewerkt. Het verschil met een patent is dat de kweker hierbij wel een vergoeding krijgt voor het gebruik van zijn nieuwe variëteit, maar dat andere kwekers deze plant wel als uitgangsmateriaal mogen gebruiken om verder te veredelen, met een gepatenteerd gewas mag niet niet. Daarnaast is het aanvragen van een patent veel duurder dan het aanvragen van kwekersrecht. Ten opzichte van patenten werkt het kwekersrecht de machtsconcentratie bij grote bedrijven dus minder in de hand.

Maar hou je zelf je tuin patentvrij? Op een zakje met zaad is lastig te zien of er een patent op zit. Maar bij de meeste kleine producenten van biologisch zaaigoed zit je veilig. Als je van een bedrijf weet dat het patenten op zaden heeft, kun je het ook helemaal links laten liggen, wel zo veilig. Als er een lijst me patenterende zaadbedrijven is samengesteld, zullen we dat op ASEEDs website laten weten. Lees verder.

Gifvrij
Landbouwgif werkt niet alleen tegen ongewenste planten, dieren en schimmels, het is ook ongezond voor bodem, water en alle natuur die je wel in en rond je tuin wilt hebben. En jij zelf hoort daar ook bij als je je oogst op eet. Daarnaast is er voor de productie van landbouwgif fossiele brandstof nodig en draagt het gebruik van bestrijdingsmiddelen bij aan de uitstoot van broeikasgassen.

Zelf geen gif gebruiken is tamelijk eenvoudig. Je bent er zelf bij en gif spuiten doe je niet per ongeluk. Hier is echter nog wel een grijs gebied. Er bestaan pesticiden die in de biologische landbouw, onder voorwaarde en in bepaalde gevallen, gebruikt mogen worden. Deze zijn minder schadelijk, maar toch ook weer niet allemaal helemaal onschuldig. Vooral in de biologische fruitteelt worden diverse bestrijdingsmiddelen gebruikt om er voor te zorgen dat het fruit er gaaf en glimmend uitziet. Zeker als je voor jezelf of een vaste klantenkring teelt zou dit niet nodig moeten zijn.

Gif waar je vaak minder invloed op hebt is dat van de buren. Als het gespoten wordt kan het verwaaien en het water dat je gebruikt kan landbouwgif bevatten. Ook luchtvervuiling is terug te vinden in gewassen. Allemaal redenen om je te verzetten tegen vervuilers in je regio. Lees verder.