Het bodemleven in actie: “Stop Yara!”

november 28, 2018

Woensdagochtend 28 november hebben activisten van Fossil Free Agriculture bij de European Mineral Fertilizer Summit geprotesteerd tegen het gebruik van kunstmest en de invloed van kunstmestbedrijven op het klimaatbeleid. Bij dit congres, dat plaatsvond in een hotel in Badhoevendorp, stonden onder andere sprekers van kunstmestgigant Yara en lobbyorganisatie Fertilizers Europe op het programma. Een entreekaartje kostte 1600 Euro. Omdat dit wat veel is en we geen toestemming kregen voor een lager tarief naar binnen te gaan, gingen we verkleed als kevers en planten voor de ingang staan om de overige deelnemers aan het congres erop te wijzen dat Yara en duurzame landbouw net zo’n bizarre combinatie is als Shell en een duurzame energietransitie.

Naar verwachting moet de aarde in 2050 tien miljard mensen voeden, op een beperkte hoeveelheid beschikbare landbouwgrond. Is het noodzakelijk om hiervoor kunstmest te gebruiken? Als je denk dat het antwoord ja is, dan ben je een slachtoffer van greenwashing. Dit is een strategie die door multinationale ondernemingen gebruikt wordt om zichzelf aan te prijzen als de duurzame oplossing voor al onze problemen. In werkelijkheid zijn hun producten en het op fossiele brandstof gebaseerde landbouwsysteem dat ze promoten juist desastreus voor het klimaat en de landbouwgrond waar we juist zo zuinig op moeten zijn.

Yara, ’s werelds grote producent van stikstofkunstmest en Fertilizers Europe zijn beide actief betrokken bij de Global Alliance for Climate Smart Agriculture. Ondanks de prachtige naam zet deze door de kunstmestindustrie gedomineerde organisatie zich vooral in voor het promoten van industriële landbouw en het veiligstellen van winsten voor multinationale ondernemingen.

Gewassen hebben een goede bemesting nodig maar dit kan ook op biologische manieren gebeuren zonder bij te dragen aan klimaatverandering. Voor de productie van stikstofkunstmest wordt zeer veel aardgas gebruikt, bijvoorbeeld uit Groningen, met honderden aardbevingen tot gevolg. De toepassing van synthetische stikstofkunstmest zorgt ook voor uitstoot van krachtige broeikasgassen, zoals lachgas / N₂O.

Het gebruik van kunstmest werkt verslavend; als je het eenmaal gebruikt heb je steeds meer nodig om dezelfde gewasopbrengst te krijgen. Voor een kunstmestbedrijf is dit uiteraard een goed verdienmodel. Het milieu en de boer zijn de dupe.

Kunstmestbedrijven werken aan nieuwe producten voor precisiebemesting. Dit kan worden gezien al een stap in de juiste richting om de uitputting van de bodem, watervervuiling en de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Maar het maakt nog geen einde aan deze negatieve effecten. Wel zorgen de bijbehorende high-tech, dure machines en gebruik van big-data voor nog meer macht van het bedrijfsleven over de boeren.

Er bestaan alternatieve vormen van landbouw die zorgen voor een gezonde, vruchtbare bodem, die koolstof in de grond opslaan en die zorgen voor een hoge opbrengst per hectare. Deze regeneratieve landbouw maakt gebruik van bestaande technieken zoals:

  • Agro forestry en andere manieren van werken met meerjarige gewassen. Ook het mixen van gewassen kan zorgen voor een groter herstelvermogen van de bodem en lagere behoefte aan externe inputs.
  • Groenbemesting met bijvoorbeeld klaver, wikke en peulvruchten binden op natuurlijke wijze stikstof uit de lucht. Gewassen als rogge en grassen verhogen het organische stofgehalte.
  • Compost voegt veel organische stof en mineralen toe en zorgt zo voor een vruchtbare bodem. Zo kan de kringloop echt worden gesloten.

Deze verbeterde bodems maken het land en de voedselproductie weerbaarder tegen droogte en zorgen voor een vergrootte biodiversiteit, een uiterste noodzaak in tijden van klimaatverandering en het massaal verdwijnen van planten- en diersoorten.

Deze duurzame landbouwpraktijken kunnen zeker nog worden verbeterd. Hiervoor is het belangrijk dat geld dat nu wordt gebruikt voor onderzoek naar de industriële landbouw wordt overgeheveld naar deze alternatieven.
Het huidige wereldwijde voedselsysteem is verantwoordelijk voor ongeveer de helft van alle broeikasgassen en de industriële landbouw is hier een cruciale verklaring voor.

Ook deze week was er weer negatief nieuws over klimaatverandering en het falende beleid.Wereldwijd moeten landen hun inspanningen verdrievoudigen om de opwarming van de aarde onder de 2 graden te kunnen houden. Om de opwarming te stoppen op 1,5 graad moeten de inspanningen zelfs met een factor vijf omhoog.” aldus het gisteren gepubliceerde VN-rapport Emissions Gap. Het Nederlandse klimaatberaad wordt ondertussen gefrustreerd door een subgroep van de grootste vervuilers. Yara staat op nummer 7 op de lijst van Nederlandse uitstoters van broeikasgassen en zit, naast de oliemaatschappijen en chemische bedrijven, ook in deze machtige subgroep.
Actie is dus geboden! Deze keer stonden we vriendelijk en ludiek voor de ingang van een congres. Maar Fossil Free Agriculture plant, samen met het internationale Free the Soil meer acties tegen Yara. De kevers zullen terugkomen, de volgende keer met meer kameraden van de gezonde bodem.

Wij willen een compleet ander landbouwsysteem, gebaseerd op regionale biologische landbouw, agro-ecologie en voedselsoevereiniteit.

Stop Yara!
Weg met industriële landbouw!
Fossil Free Agriculture now!

Bekijk de korte video van de actie.