Home » Zaden » Zaden - Activiteiten » Red onze zaden

Red onze zaden

mei 9, 2016

Doe mee en zet jezelf op de kaart als een filiaal van De Grootste Zaadbank van Nederland.

Flyer_BIONEXT_Patentencampagne-1024Bionext is een campagne gestart tegen het patenteren van gewassen. Hoewel er in de EU duidelijk is aangegeven dat er geen octrooi mag worden afgegeven op dieren of gewassen en het Europees Parlement dit recentelijk nog eens heeft bevestigd, gebeurt dit de laatste jaren via allerlei omwegen toch steeds vaker. Dit is een gevaar voor de biodiversiteit en de landbouw dreigt nog meer in de handen van grote bedrijven te komen.
Grote agro-concerns beweren dat een octrooi nodig is om de kosten van veredeling terug te winnen en zo de verdere ontwikkeling van gewassen mogelijk te maken. De waarheid het tegenovergestelde. Op dit moment kunnen alle veredelaars alle variëteiten als uitgangsmateriaal gebruiken. Als er eenmaal een octrooi op een gewas is afgegeven is dit niet meer toegestaan. Ook het gebruik van het zaad en de hieruit voortkomende productie is verloren voor een vrije, van bedrijven onafhankelijke, voedselproductie.

Meer informatie uit de campagnefolder van Bionext:

Wat is er aan de hand?
Steeds vaker vragen grote zaadbedrijven patent (=octrooi) aan op natuurlijke eigenschappen van groenten. Zo is bijvoorbeeld patent verleend op paprika’s met een natuurlijke afweer tegen schadelijke insecten. Daarmee worden deze zaadbedrijven eigenaar van alle zaden, vruchten en planten met deze eigenschap. Andere bedrijven mogen deze eigenschap dan niet meer vrij gebruiken in hun eigen rassen.

Wat zijn hiervan de gevolgen?
• De ontwikkeling van nieuwe rassen (=veredeling) wordt geremd. Deze veredeling is hard nodig om rassen bestand te maken tegen bijvoorbeeld klimaatverandering;
• Enkele multinationals krijgen controle over de wereldwijde zaad- en voedselproductie;
• Zaadbedrijven die geen toegang hebben tot gepatenteerde eigenschappen worden uit de markt gedrukt, waardoor de diversiteit aan groenten afneemt en de prijzen stijgen.

Dit moet stoppen!
Doe daarom mee met deze actie tegen patenten op ons voedsel en word een filiaal van ‘De Grootste Zaadbank van Nederland’.

Hoe werkt het?
1. Koop in een biologische winkel een actiesetjes zaden van vijf door patenten bedreigde gewassen. Het gaat om de zeldzame zadensoorten Paprika Jubilandska, Tomaat Matina, Courgette Black Beauty, Maïs Golden Bantam en Broccoli Groene Calabrese. Je kunt de zakjes zaden ook online bestellen. Laat ze onderduiken in je vriezer of zaai ze in je tuin.
2. Meld je vervolgens aan als filiaal op www.degrootstezaadbank.nl. Via een interactieve landkaart zullen duizenden locaties zich over het hele land verspreiden.
Samen vormen we zo ‘De Grootste Zaadbank van Nederland’ en laten we zien dat we de diversiteit in groenten willen beschermen!

Waarom nu?
Er zijn al meer dan honderd patenten op natuurlijke eigenschappen van planten verleend en meer dan duizend zijn aangevraagd! Om dit proces te stoppen moet de Europese octrooiwet worden aangepast. Patenten staan dit voorjaar hoog op de politieke agenda in Brussel. Als voorzitter van de EU organiseert Nederland samen met de Europese Commissie op 18 mei 2016 een symposium In Brussel met als titel “Restoring the balance between patents and plant breeders’ rights”. De Nederlandse staatssecretaris Van Dam en Eurocommissaris Bienkowska zullen daar spreken.

We moeten dus nu in actie komen! Met uw bijdrage kunnen wij campagne voeren, lobbyen voor aanpassing van de wetgeving en rechtszaken voeren tegen de al verleende patenten.

Meer achtergrond over de campagnes

Op twee manieren proberen No Patents on Seeds en de daarbij aangesloten organisaties (waaronder Bionext) de octrooien tegen te houden:

Bezwaarprocedures

Ten eerste wordt bezwaar gemaakt bij het Europees Octrooi bureau. Er is in het verleden meermalen door de politiek aangegeven dat er op een levend organisme geen octrooi mag worden verleend. Het is dus dubieus dat dit op het moment door het Europees Octrooibureau wel wordt gedaan. Via bezwaarprocedures wordt geprobeerd dit te stoppen.

In 2014 heeft Bionext samen met LTO en 32 andere organisaties uit 27 Europese landen bezwaar ingediend bij het Europees Octrooi Bureau (EOB) tegen het octrooi van Syngenta op rode paprika’s. Bionext eist samen met de coalitie dat het octrooi wordt ingetrokken. De ‘uitvinding’ van Syngenta betreft namelijk een eigenschap van een plant – resistentie tegen witte vlieg – die in de natuur voorkomt.
De hoorzitting inzake het paprika octrooi zal plaatsvinden op 10 juni 2016 in München. Bionext zal daarbij aanwezig zijn. Ter voorbereiding proberen we nog bewijzen te verzamelen die het octrooi onderuit kunnen halen. We doen dit o.a.  in samenwerking met Bart Vosselman van de Bolster, Bert Visser, oud-directeur van de Genenbank en Nico van Ruiten voorzitter van LTO glaskracht.

De andere bezwaarprocedures waar Bionext bij betrokken is zijn:
Het octrooi op een makkelijk oogstbare broccoli van Monsanto
Het octrooi op klimaatadaptatie gescreende sojarassen van Monsanto
Hiervan is nog niet duidelijk wanneer de hoorzittingen in deze zaken zullen plaatsvinden.

Politieke lobby

Als de regelgeving toch niet duidelijk genoeg is om octrooien op levende organismen tegen te gaan, dan zal die regelgeving moeten worden aangepast. Juist omdat een meerderheid van de politici heeft aangegeven dat gewassen en dieren eigenlijk niet patenteerbaar zouden moeten zijn.

Aanpassing van de EU Biotech Richtlijn
In december 2015 is er een resolutie van het Europese Parlement aangenomen waarin de Europese Commissie wordt opgeroepen om snel (juridische) duidelijkheid te geven over de reikwijdte van de Biotech Richtlijn en om indien nodig te pleiten voor aanpassing.

De inzet van de Nederlandse regering is om een brede kwekersvrijstelling op te nemen in de Biotechrichtlijn. Mocht daar onvoldoende draagvlak voor zijn bij andere lidstaten dan is een tweede optie het beperken van de octrooieerbaarheid d.m.v. een verbod op het octrooieren van klassieke veredeling en producten die daaruit voortkomen.

Als voorzitter van de  EU organiseert Nederland samen met de Europese Commissie op 18 mei 2016 een symposium In Brussel met als titel “Restoring the balance between patents and plant breeders’ rights”. Onze staatssecretaris Van Dam en Eurocommissaris Bienkowska zullen daar spreken.

Aanpassing van de implementatieregels van het Europees Octrooi Verdrag.
Dit is de tweede route om de octrooiwetgeving aan te passen. No Patents on Seeds pleit al jaren voor deze route omdat die relatief snel gerealiseerd kan worden, namelijk door een besluit van de administratieve raad van het Europees Octrooibureau die vier keer per jaar bij elkaar komt. Daarvoor is wel een meerderheid nodig onder de vertegenwoordigers uit 38 landen.

Een eerste stap is om het onderwerp op de agenda te krijgen. Dat is intussen gelukt: op 12 mei 2016 komt het patentencomité van de administratieve raad van het EOB bij elkaar. Daarnaast heeft het EOB alle lidstaten gevraagd om een schriftelijke enquête in te vullen over de interpretatie van de broccoli/tomaten zaak en de gevolgen voor veredelingspraktijk. Bovengenoemde brief van No Patents on Seeds en IFOAM is daarom gestuurd naar alle 38 landen die het Europees octrooi verdrag hebben ondertekend.

Nationale lobby in Nederland
Het vinden van een oplossing voor de negatieve gevolgen van octrooi op voedsel staat al enkele jaren hoog op de Nederlandse politieke agenda. De Nederlandse regering zet zich o.a. actief in voor een brede kwekersvrijstelling binnen het octrooirecht.
Er lopen nog drie onderzoeken die meer inzicht moeten geven in a) de gevolgen van een brede kwekersvrijstelling in het octrooirecht voor andere sectoren zoals de Farmacie en Biobased economie b) eventuele juridische knelpunten vanuit het TRIPS verdrag c) de  omvang en consequenties van octrooien op natuurlijke eigenschappen.