Home » [:nl]Versvoko's[:en]Food Collectives[:] » Versvoko's - Activiteiten » Verslag VersVoko info-dag bij Omslag

Verslag VersVoko info-dag bij Omslag

augustus 31, 2010
Geplaatst in: Versvoko's - Activiteiten | 0

Zo’n 35 deelnemers beleefden op 28 augustus 2010 een super-inspirerende dag bij Omslag, tijdens een Aanloopdag waar het thema ‘lokale voedselproductie en VersVoko’s’ centraal stond. Een impressie van deze zeer informatieve dag. Zoals meestal tijdens Aanloopdagen, kwamen de deelnemers ook deze keer vanuit het hele land: van Eindhoven, Rotterdam en Wageningen, tot Winterswijk en Deventer. Uit Almere, Nijmegen, Tilburg en Eindhoven waren groepjes mensen gezamenlijk gekomen.De eerste bezoekers arriveerden rond 12:00 uur. Voor hen stond een biologisch-vegetarische lunch klaar, waaraan steeds meer mensen aanschoven. Rond 13:00 uur verzorgde Omslag medewerker Dick Verheul een rondleiding door huis en tuin, waarbij hij vertelde over zestien jaar Omslag, de activiteiten en de locatie waar Omslag is gehuisvest. Flink wat mensen waren voor de eerste keer bij Omslag; zij vonden deze uitleg erg boeiend: ,,Zo komt Omslag echt tot leven. Wat leuk om nu eens te zien waar vandaan al die activiteiten ontstaan en om wat mensen van Omslag te ontmoeten”.

Tegen tweeën verzamelden we in een grote ruimte elders in het pand voor het inhoudelijke deel van de dag: informatie over VoedselTeams en VersVoko’s. Het succes van de Voedselteams in Vlaanderen vormde voor A SEED de inspiratie om ook in Nederland soortgelijke initiatieven te starten. Deze Aanloopdag was de eerste landelijke bijeenkomst waar het idee van VersVoko’s werd gepresenteerd. Sprekers waren achtereenvolgens Wim Merckx (VoedselTeams Vlaanderen), Piet Rombouts (BMF) en Didi van Dijk (A SEED). Tijdens het voorstelrondje bleek dat heel veel aanwezigen al bij allerlei lokale (voedsel)projecten zijn betrokken. Ook waren er betrokkenen bij Transition Town-initiatieven in Almere, Deventer, Eindhoven, Nijmegen, Roosendaal en Tilburg.

VoesdelTeams in Vlaanderen
Wim Merckx is als regioverantwoordelijke betrokken bij de VoedselTeams in Vlaams Brabant. Hij ziet zichzelf vooral als brug tussen producenten en consumenten. Een Voedselteam is een groep mensen (minimaal 12 huishoudens) die bij elkaar in de buurt wonen en die gezamenlijk verse groenten, fruit, vlees, brood, zuivel en (soms ook) Wereldwinkelproducten aankopen bij producenten uit de streek. Teams regelen hun eigen inkoop, distributie en administratie; en organiseren regelmatig onderlinge ontmoetingen of excursies naar bedrijven waar de producten vandaan komen. We bekeken een zeer informatief filmpje over de praktijk van Voedselteams.
Na een voorbereidingsperiode van zo’n tien jaar gingen in 1989 in Vlaanderen de eerste VoedselTeams van start. Het initiatief kwam van Wervel vzw (rechtvaardige landbouw), Vredeseilanden (Noord/Zuid) en Vormingplus Oost-Brabant (volwassenenvorming). Inmiddels is er een koepelorganisatie (‘vzw’) gegroeid, die bestaat uit lokale teams, boeren en producenten, vrijwilligers en betaalde medewerkers.
Voedselteams vzw wil deel uitmaken van een beweging die ijvert voor een landbouw met toekomst: kleinschalig, ecologisch en sociaal. Een belangrijke drijfveer is ‘alternatieve consumptie als vorm van politieke participatie’. In Vlaanderen zijn momenteel zo’n honderd Voedselteams. Vanuit de vzw worden contacten gelegd met producenten in een bepaalde regio; de producten moeten voldoen aan een hele lijst van criteria. Elk team regelde tot nu toe zijn eigen distributie, maar door de groei van het aantal voedselteams wordt momenteel gewerkt aan een distributienetwerk per regio. Filmpje over Voedselteams en Fair Trade >>>

Aan de hand van een powerpoint ging Wim helder en uitgebreid in op de belangrijkste kenmerken en aspecten van Voedselteams: analyse, actiemodel, duurzaamheid, distributie, sociale lessen en beleid. Enkele interessante verwijzingen: de Grievink tabel (foto links), waarbij het erom gaat de macht van de tussenhandel uit te schakelen. En het ‘voedsel diagram’ (foto rechts) van Transition Town Totnes. Uitgebreide achtergronden over de VoedselTeams in Vlaanderen op: www.voedselteams.be
Boekentip van Wim Merckx: ‘Een pleidooi voor eerlijk voedsel’ door Michael Pollan.

Brabantse Milieu Federatie en lokaal voedsel
Piet Rombouts is als beleidsmedewerker plattelandseconomie betrokken bij de Brabantse Milieufederatie (BMF), waarbij zo’n 120 lokale groepen zijn aangesloten. De BMF wil o.a. onderzoeken ‘hoe je via je bord kunt werken aan duurzaamheid’ en wil daartoe netwerken opzetten tussen consumenten en producenten. Ook: mensen activeren tot lokale initiatieven en vormen van samenwerking. Er wordt samengewerkt met de ‘Duinboeren’. De BMF voert een lobby voor nieuwe vormen van landbouw richting provincie en de ZLTO. Enkele voorbeelden: de Nieuwe Warande (woonwijk die wordt gebouwd rond bestaande agrarische bedrijven), een onderzoek i.s.m. de Wageningen Universiteit naar het opzetten van een Food Policy Council in Tilburg, en de campagne Boer Zoekt Klant. De BMF probeert daarbij ook te ‘schakelen’ tussen lokale groepen en (landelijke) initiatieven, zoals bijvoorbeeld Transition Towns en de VersVoko’s van A SEED. Ook de Milieufederaties in o.a. Zeeland. Overijssel en Gelderland zijn erg actief rond lokale voedselproductie.
Op 3 oktober organiseert de BMF een informatie- en uitwisselingsdag van Transition Town-initiatieven in Brabant. Piet Rombouts werkt nauw samen met zijn BMF-collega John Vermeer. Contact: piet.rombouts@bmf.antenna.nl. Website: http://www.brabantsemilieufederatie.nl/

A SEED en VersVoko’s
Didi van Dijk is campagnemedewerkster bij het internationale netwerk A SEED (Action for Solidarity, Equality, Environment & Diversity). A SEED Nederland wil het komende jaar actief werken aan het mee-opstarten van tenminste tien lokale VersVoko’s. Het project verkeert nog in de beginfase en er moet nog veel ontwikkeld worden, zoals het beschrijven van criteria waaraan producten moeten voldoen. Ook wordt nog volop gewerkt aan het in kaart brengen van de (vele) lokaal voedsel-initiatieven en netwerken in Nederland. Wie daaraan wil bijdragen kan zich bij Didi melden, per e-mail: didi@aseed.net.
Gestreefd wordt naar aansluiting bij al bestaande projecten, en ook met Transition Towns. Anders dan in Vlaanderen, zullen de VersVoko’s in Nederland vooralsnog elk zelf hun contacten met lokale producenten leggen en onderhouden en als autonome groepen functioneren. Er zal (nog) geen centrale coördinatie zijn. Bij het starten van een VersVoko kan A SEED praktische ondersteuning bieden. Er is al belangstelling vanuit Den Haag, Amsterdam (Vokomokum), Rotterdam, Eindhoven, Nijmegen en Tilburg.
A SEED ontwikkelt momenteel een website over VersVoko’s en er zijn inmiddels al posters, brochures en flyers beschikbaar. Lokale groepen die een introductiebijeenkomst over VersVoko’s willen organiseren, kunnen daarbij iemand van A SEED uitnodigen.
Suggesties t.a.v. al bestaande initiatieven en netwerken: Van Eigen Erf, Haiboerhai, Van Haver tot Gort, Verdeelcentrum De Nieuwe Band, Boer en Buur, Gezonde Gronden (Den Haag), Boerenstadswens (Amsterdam), Pergola Associaties (Community Supported Agriculture/CSA), VoedselKooperaties (VOKO’s).

 

Initiatieven van de deelnemers aan de Aanloopdag
Helaas was er geen tijd meer voor presentaties van projecten waarbij deelnemers aan de Aanloopdag betrokken zijn. Daarom hierbij een overzichtje, met verwijzingen naar websites:

  • Godelieve Engbersen: Transition Town Tilburg en nieuw initiatief ‘Goei Eete’ (huidige fase: consumenten werven), contacten met Duinboeren i.s.m. BMF
  • Linde Braber: Duurzaam Tilburg. O.a. projecten rond kindertuinen
  • Sanne de Bruin, studente aan de Wageningen Universiteit, gaat een scriptie schrijven over CSA, lokale voedselinitiatieven en de link tussen stad en platteland. Staat open voor tips en suggesties: sanne@gigamail.nl
  • Jeroen Boon (Almere): Kiemkracht en kiemkracht.com. Ondersteunt maatschappelijke initiatieven m.b.t. duurzame stedelijke ontwikkeling, lokale energie, stadslandbouw. O.a. betrokken bij duurzame wijkaanpak in Den Haag, stedelijke voedselstrategie, kunstpark Zeeland en De Werkplaats
  • Loes van Zuijlen (Tilburg): sociaal makelaar bij Bureau Het Kan ook Anders. O.a. voorstellen voor buurtproject in Impulswijk; het ‘Bed’ (vereniging van Ruilhandelsysteem (punten) en een Handelsnetwerk (regiogeld); de ‘Thuisbasis’ (werkpunt van bedrijfjes, zoals een Buurt-Streekwinkel (ook Fair Trade) die wordt bevoorraad door tuinders uit Stadsdeel-West en boeren en kwekers uit de regio rond dat stadsdeel.
  • Marije van der Park (Eindhoven): o.a. La Citta Mobile en de Natuursupermarkt
  • Paul Hendriksen (Deventer): Transition Towns Nederland en TT Deventer
  • Sjors van der Meer (Winterswijk): Hartegroen: zorgboer, vergeten groenten en educatie
  • Sant & Solange: vormgevers van een natuurlijke leefstijl / plannen voor dorpslandgoed
  • Arjan de Vries (Eindhoven): Resilient Culture o.a. duurzame gebiedsontwikkeling, lokale voedselvoorziening en permacutuur. Stuurgroeplid van Transition Town Eindhoven

Samen koken, samen eten
Gewoontegetrouw werd ook deze Aanloopdag afgesloten met een gezamenlijk bereide maaltijd, waaraan vijftien mensen aanschoven. Er werd een heerlijke maaltijd bereid met verse, lokaal geteelde groenten, van de ecologische stadsboerderij/kaasmakerij De Genneper Hoeve (2 km van Omslag), aangevuld met groenten en kruiden uit de Omslag-tuin. Tijdens het koken, de maaltijd, afwas en het afsluitende rondje koffie werd er nog druk onderling uitgewisseld. De laatste bezoekers vertrokken tegen 22:30 uur. Het was een superdag!
NB: op de avond voorafgaand aan deze Aanloopdag draaide Omslag in het kader van de maandelijkse filmavond de film ‘The Turning Point – return to community’. Verschillende mensen bezochten beide bijeenkomsten, het bleek een mooie combinatie.
TIP: op zaterdag 2 oktober organiseren Omslag en A SEED een informatiedag over VersVoko’s bij leefgemeenschap De Hobbitstee in Wapserveen (Dr). Vooraf aanmelden. Meer over die dag hier.

Bijeenkomsten m.b.t. lokaal voedsel en VersVoko’s:
Rotterdam: 17 september: info-avond over VersVoko m.m.v. A SEED: www.transitiontownrotterdam.nl
Tilburg: 3 oktober: uitwisselingsdag ‘Duurzaam Buurten’ voor Transition Town-groepen in Brabant: www.brabantsemilieufederatie.nl
Eindhoven: 15 september info-avond over VersVoko’s, georganiseerd door Transition Town Eindhoven: eindhoven.transitiontowns.nl

Kijk voor meer activiteiten in de Aktie Agenda

Relevante websites in het kader van deze dag:
Voedselteams Vlaanderen www.voedselteams.be
A SEED: www.aseed.net
VersVoko’s: www.versvoko.nl
BMF: www.brabantsemilieufederatie.nl
Transition Towns NL: www.transitiontowns.nl Inspiratie-pagina: transitiontowns.nl

Interesssante boeken rond dit thema:
Een pleidooi voor echt eten, door Michael Pollan
Hungry City, door Carolyn Steel.
Handboek Transition Towns, door Rob Hopkins
Local Food – How to Make it Happen in Your Community, door Tamxin Pinkerton en Rob Hopkins