» » » Rabobank warns for food shortages …

Rabobank warns for food shortages …

Volgens de Rabobank is een verdubbeling van de voedselproductie nodig “… en dat met de helft water, landbouwgrond, fossiele brandstoffen, meststoffen en chemicaliën. Alleen dan is er in 2050 genoeg voedsel voor de totale wereldbevolking, die dan met 50% zal zijn gestegen tot 9 miljard.” Van ASEED mag het ook nog wel met minder dan 50% van de huidige chemicaliën, maar verder geen slechte tekst voor een bank.

“Rabobank ziet nieuwe allianties ontstaan, maar daarnaast gaan overheden ook steeds vaker zelf hun eigen levering van grondstoffen regelen. Want hun burgers moeten wel te eten hebben. Als de schaarste ook na 2025 blijft bestaan, gaat dat veel geld kosten.” Dat lijkt een redelijke aanname. Als je dan toch een overheid hebt, laat die zich er dan in elk geval voor inzetten dat er voldoende voedsel is.
Het is wel tekenend dat het rapport consequent spreekt over grondstoffen in plaats van over voedsel. Ja, graan is een grondstof voor brood, maar bijvoorbeeld een aardappel is toch gewoon voedsel en geen grondstof voor een stamppot. Het laat wel zien dat de Rabobank de landbouw toch vooral ziet als een leverancier van de voedingsindustrie in plaats van primair als een manier om consumenten van eten te voorzien.

De Rabobank erkent wel dat er problemen zijn in de relatie tussen boeren en het bedrijfsleven. Om te voorkomen dat boeren teveel onder druk komen te staan “moet de verdeling in de ketenopbrengst eerlijker verlopen. Dat kan door mét de boeren gegarandeerde, duurzame productie- en afnameafspraken te maken.” Dit klinkt leuk, maar in het rapport hebben ze het over grote handelaren als Cargill, ADM en Bunge die direct afspraken maken met de boeren en ook de levering van zaadgoed, kunstmest en pesticide faciliteren. Het barmhartige bedrijf helpt zo’n arm boertje dat geen geld heeft om te investeren. Maar door het verschil in grootte tussen de boer en zo’n mega-multinational zijn dit nooit gelijkwaardige samenwerkingen. In veel gevallen blijkt het een wurgcontract waarbij de boer op termijn zijn land en bedrijf die als onderpand dienden, verliest. Over deze praktijk heeft de Rabobank het niet.

In het Engelstalige persbericht dat bij het verschijnen van het rapport werd uitgestuurd, werd dit beleidsadvies gegeven: “Verwijder handelsbarriëres om te stimuleren dat voedsel op de meest efficiënte manier en op de meest efficiënte locatie wordt geproduceerd. Als bijvoorbeeld de Argentijnse export belasting van bijna 35% zou worden afgeschaft neemt de agrarische productie met 45% toe” Alsof in Argentinië nog niet genoeg natuur op is geofferd, kleine boeren van hun land zijn geschopt en landbouwgrond wordt uitgeput door de monocultuurlandbouw voor de export. Het land kan beter zorgen dat met een duurzame landbouw de eigen bevolking gezond eten krijgt. En als het land dan exporteert laat het er dan in elk geval iets aan verdienen in plaats van dat alle winst naar het internationale bedrijfsleven gaat.

In het algemeen lijkt de Rabobank in een spagaat te zitten. Aan de ene kant wordt als oplossing voor alle problemen weer volop gepleit voor meer vrijhandel omdat dit voor meer efficiëntie zou zorgen. Alsof dat niet juist de oorzaak is van veel afbraak van de lokale voedselproductie, armoede, milieuvervuiling. Maar de bank erkent dus ook dat dan “de primaire sector, oftewel de boeren, van alle kanten onder druk komen te staan.” De aangedragen oplossing lijkt ook heel aardig: “Zij [de boeren] dienen meer te krijgen voor hun producten. Daarvoor moet de verdeling in de ketenopbrengst eerlijker verlopen. Dat kan door mét de boeren gegarandeerde, duurzame productie- en afnameafspraken te maken.” Maar wie moet er afspraken met de boeren maken? Het zijn op het moment de grote handelaren en verwerkende industrie die het probleem vormen bij het creëren van een duurzame voedselketen. De wereldmarkt van bijvoorbeeld soja, graan en mais wordt beheerst door vier bedrijven die alleen uit zijn op het vergroten van hun omzet en winst. Het ontbreekt aan regels om hen in toom te houden. Dan kun je beter werken aan oplossingen zonder deze bedrijven.

Dan nog over de meest efficiënte voedselproductie. Uit gerenommeerde rapporten zoals ‘Agro-ecology and the Right to Food’ van de Verenigde Naties en ‘Agriculture at a Crossroad’ van het IAASTD blijkt dat een biologische, kleinschalige landbouw juist wel geschikt is om op de lange termijn de wereldbevolking te voeden.
Erken nu eens gewoon dat die neo-liberale vrijhandel en het grootschalige gesleep met voedsel een heilloze weg is. Het is tijd voor voedselsoevereiniteit waarbij gemeenschappen het recht hebben zelf te bepalen wat voor landbouw en voedselvoorziening ze willen hebben.

Verder lezen:
Het rapport ‘The impact of Agricultural Price Volatility on Sourcing Strategies’ van de Rabobank: https://www.perscentrumrabobank.com/publications/economie/schaarste_en_prijsschommelingen_brengen_voedselvoorziening_in_gevaar.html
‘Agro-ecology and the Right to Food’ gepresenteerd door de Special Rapporteur on the right to  food Olivier De Schutter: http://civileats.com/wp-content/uploads/2011/03/20110308_UN_agroecology_report.pdf
‘Agriculture at a crossroad’ van het IAASTD (International Assessment of Agricultural Knowledge, Science and Technology for Development): http://www.agassessment.org